۱۲ مرداد ۱۳۹۸،‏ ۱۵:۰۵
کد خبرنگار: 1419
کد خبر: 83423091
۰ نفر
چیستی رسانه‌های اجتماعی

کاپلان و هنلین برای ارائه تعریفی از ویژگی‌های رسانه اجتماعی سعی می‌کنند عمده‌ترین مفاهیم مشابه آن را شرح داده و نکات تمایز آن‌ها را برجسته کنند. دو مفهومی که تا حدودی مشابه مفهوم رسانه‌های اجتماعی‌اند، مفاهیم وب و محتوای عمومی‌شده هستند.

وب اصطلاحی است که اولین بار در سال ۲۰۰۴ استفاده شد تا راه جدیدی برای انتشار محتوا و (u-g-c) کاربری کاربردهای کوتاه از سوی اشخاص باشد. این محتوا با همکاری و به روشی مشارکتی به‌طور مستمر به‌وسیله همه برای توصیف اشکال مختلف محتوای رسانه‌ای به کار می‌رود که به‌طور عمومی قابل‌دسترس باشد و به‌وسیله کاربران نهایی تولید شده باشد. محتواهای عمومی‌شده کاربری باید سه نیاز اساسی را برآورده کند:

۱. باید روی وب‌سایت در دسترس عموم یا روی سایت شبکه‌های اجتماعی قابل ‌دسترس گروه منتخب منتشر شود.

۲. باید حجم خاصی از تلاش‌های ایجادکننده را نشان دهد.

۳. درنهایت باید خارج از روزمرگی و تمرینات حرفه‌ای خلق شده باشد.

رسانه‌های اجتماعی، فنّاوری‌های تلفن همراه و مبتنی بر وب را برای ایجاد بستر ارتباطی بسیار تعاملی به‌کار می‌گیرند و از طریق آن افراد و جوامع، مطالب را با هم در میان می‌گذارند و درباره آن‌ها بحث می‌کنند و آن‌ها را اصلاح می‌کنند.

تقسیم‌بندی رسانه‌های اجتماعی

درباره انواع رسانه‌های اجتماعی می‌توان به شبکه‌های اجتماعی، وبلاگ‌ها (پروژه‌های مشارکتی)، ویکی‌ها، ارتباطات محتوایی (جوامع محتوامحور)، میکروبلاگ‌ها، دنیاهای بازی مجازی و سیستم‌های پیام‌رسان فوری اشاره کرد. شبکه‌های اجتماعی به اعضایشان اجازه ساخت صفحات شخصی، برقراری ارتباط و شبکه‌سازی با دوستان آنلاین را می‌دهند. وبلاگ‌ها که شناخته‌شده‌ترین نوع رسانه‌های اجتماعی محسوب می‌شوند، مجله‌های آنلاینی هستند که با محتواهای جدید کاربران به‌روزرسانی می‌شوند. ویکی‌ها سایت‌هایی هستند که به کاربران اجازه اضافه کردن و ویرایش محتوا را می‌دهند و محتوای تولیدشده‌شان حاصل مشارکت اعضاست. ارتباطات محتوایی امکان مدیریت و به اشتراک‌گذاری نوع خاصی از محتوا از قبیل عکس، فایل‌های ویدئویی، متن یا لینک را فراهم می‌کنند. میکروبلاگ‌ها که تلفیقی از شبکه‌های اجتماعی و وبلاگ‌های کوچک هستند با محتواهای کوتاه کاربران به‌روزرسانی می‌شوند، پیام‌رسان‌های فوری گونه‌ای از ارتباط مستقیم متنی بی‌درنگ بین دو یا چند فرد با استفاده از رایانه شخصی با دستگاه‌های دیگر و از طریق یک کارخواه نرم‌افزاری مشترک است. متن کاربر بر روی یک شبکه مانند اینترنت منتقل می‌شود. کارخواه‌های نرم‌افزاری پیشرفته‌تر پیام‌رسانی فوری رده‌های بالاتری از ارتباط مانند تماس تصویری یا صوتی را عرضه می‌کنند.

عملکردهای رسانه‌های اجتماعی در بلوک‌های لاله زنبوری

هفت عملکرد برای رسانه‌های اجتماعی در نظر گرفته می‌شود: هویت؛ گفت‌وگو؛ در میان‌گذاری؛ حضور؛ روابط؛ اعتبار؛ و گروه. این ویژگی‌ها به ما اجازه می‌دهند که سطوح مختلفی از قابلیت‌های رسانه‌ای را که می‌توانند پیکربندی شوند ا درک کنیم. این بلوک‌های ساختمانی نه انحصار دوطرفه دارند و نه همه آن‌ها باید در فعالیت رسانه‌های اجتماعی حضور داشته باشند، آن‌ها ساختارهای اصلی رسانه‌های اجتماعی هستند.

هویت

بلوک عملکردی هویت حوزه و محدوده‌ای را نشان می‌دهد که کاربران تا چه میزان هویت خود را در فضای رسانه‌های اجتماعی آشکار می‌کنند. این مسئله می‌تواند شامل افشای اطلاعاتی مانند نام، سن، جنسیت، حرفه، محل و همچنین اطلاعاتی باشد که به روش‌های خاصی کاربران را به تصویر می‌کشد.

گفت‌وگو

در این چارچوب نشان می‌دهد تا چه میزان کاربران در محیط رسانه‌های اجتماعی با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند. بسیاری از سایت‌های رسانه‌های اجتماعی به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که در درجه اول گفت‌وگو میان افراد و گروه‌ها را تسهیل و فراهم کنند. این گفت‌وگوها به اشکال مختلف و با دلایل گوناگون شکل می‌گیرند.

در میان‌گذاری (به اشتراک‌گذاری)

بلوک در میان‌گذاری نشان‌دهنده مقدار محتوایی است که کاربران آن را مبادله و توزیع یا دریافت می‌کنند. اصطلاح «اجتماعی» بودن بیان می‌کند که در میان‌گذاری و مشارکت در بین کاربران امری حیاتی و به‌مثابه سرمایه اجتماعی به‌شمار می‌روند.

روابط

این بلوک روابط نشان می‌دهد که تا چه حد کاربران می‌توانند با سایر کاربران مرتبط شوند. منظور از «ارتباط» این است که دو یا چند کاربر به نحوی معاشرت کنند که به گفت‌وگو، اهداف اجتماعی مشترک، ملاقات منجر شوند یا به‌سادگی فقط یکدیگر را به‌عنوان یک دوست یا هوادار در لیست خود قرار دهند.

حضور

چارچوب بلوک «حضور» نشان‌دهنده این است که تا چه حد کاربران می‌توانند بدانند آیا کاربران دیگر قابل دسترس است یا نه. این مسئله شامل دانستن جایی در جهان مجازی و یا در دنیای واقعی است که دیگران در آن حضور دارند و اینکه آیا آن‌ها در دسترس هستند. در دنیای مجازی، این امر از طریق خطوط وضعیت، مانند «در دسترس» یا «پنهان‌شده» انجام‌شدنی است.

شهرت و اعتبار

شهرت و اعتبار یعنی حوزه‌ای که کاربران می‌توانند مواضع دیگران ازجمله خودشان را در حال و هوای رسانه‌های اجتماعی شناسایی کنند. اعتبار می‌تواند معانی متفاوتی در پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی داشته باشد. در اغلب موارد، شهرت و اعتبار از جنس اعتماد است، اما از آنجا که فنّاوری‌های اطلاعات هنوز در تعیین چنین معیارهای کیفی خوب عمل نمی‌کنند، سایت‌های رسانه‌های اجتماعی بر «ترک‌های مکانیکی» تکیه می‌کنند: ابزاری که به‌طور خودکار اطلاعات تولیدشده کاربر را جمع‌آوری می‌کند تا درستی و ارزش آن‌ها مشخص شود. به‌عنوان مثال وب‌سایت لینکدین[۱]، اعتبار فرد را بر مبنای تأیید دیگران قرار می‌دهد.

گروه‌ها

بلوک کارکردی گروه‌ها حوزه‌ای را نشان می‌دهد که کاربران می‌توانند به تشکیل جوامع اصلی و جوامع فرعی اقدام کنند. هرچه یک شبکه «اجتماعی» بیشتر می‌شود، گروه دوستان، طرفداران و تماس‌ها نیز بزرگ‌تر می‌شوند.

چالش‌های رسانه‌های اجتماعی

حریم خصوصی و نگرانی‌های آن: در عصر شبکه‌های اجتماعی یک شکاف باریک ‌بین زندگی خصوصی و عمومی وجود دارد. با گسترش روزافزون استفاده از شبکه‌های اجتماعی، موضوع افشا شدن اطلاعات خصوصی افراد به موجی تبدیل شده است که سلامت روانی جامعه و حریم خصوصی افراد را تهدید می‌کند. هنگامی‌که اطلاعات شخصی، تصویر یا ویدئو بر روی شبکه‌های اجتماعی قرار می‌گیرد، فرد برای کنترل توزیع آن درمانده خواهد بود.

زیست‌شناختی تأثیرات رسانه‌های اجتماعی: پرسش مهمی که در این رابطه مطرح می‌شود این است که آیا حضور در شبکه‌های اجتماعی و جهان مجازی در دنیای واقعی موجب تضعیف ارتباطات اجتماعی و همچنین سلامت جسمی و روانی کاربران خواهد شد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد استفاده کنترل‌نشده از اینترنت تکامل فیزیکی، رشد اجتماعی و روانی نوجوانان را در معرض خطر قرار می‌دهد.

درواقع استفاده از شبکه‌های اجتماعی، کاهش ارتباطات میان‌فردی و دوری از خانواده را سبب شده است.

عنصر اعتیاد به رسانه‌های اجتماعی: بعد از اعتیاد به مواد مخدر و اعتیاد به الکل اگر یک نوع اعتیاد بزرگ دیگر در جهان باشد؛ آن اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی است. اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی از انواع اعتیادهای اینترنتی محسوب می‌شوند، اما شبکه‌های اجتماعی کاربران را به‌گونه‌ای بسیار شدیدتر تحت تأثیر قرار می‌دهند. به شکلی که مردم در زندگی مجازی غوطه‌ور می‌شوند و از اتفاقاتی که در اطراف آن‌ها در دنیای فیزیکی و واقعی غافل می‌شوند.

جرائم اینترنتی در رسانه‌های اجتماعی: احساس امنیت و قدرت ناشی از ناشناس بودن در شبکه‌های اجتماعی، شخص را تشویق به ارتکاب جرائم اینترنتی می‌کند که یک فرد عادی هرگز در دنیای واقعی آن را انجام نداده است.

قدرت نابود کردن روابط: نتایج تحقیقی که توسط آکادمی وکلای خانوادگی امریکا انجام شد نشان داد فیس‌بوک یکی از پنج دلیل اصلی و عمده طلاق در امریکاست. همگی بر این باورند فیس‌بوک روزبه‌روز به عامل مؤثرتری در فروپاشی ازدواج‌ها تبدیل می‌شود.


منبع:

رسانه‌های اجتماعی؛ چیستی، کارکردها و چالش‌ها، فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال هشتم، شماره اول، نویسندگان: سید وحید عقیلی، مرتضی قاسم‌زاده عراقی

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 12 =