جهت‌گیری به نفع چه کسی

همیشه گفته می‌شود که روزنامه‌نگاری باید بی‌طرفی و انصاف را رعایت کند. این اصل فقط مربوط به روزنامه‌نگاری چاپی و مکتوب نمی‌شود و در ژورنالیسم ویدیویی و تلویزیونی هم باید به این مسئله توجه کرد. 

برخلاف روزنامه‌ها که سرمقاله آنها از گرایش سیاسی صاحبان آنها حکایت دارد، بسیاری از سازمان‌های پخش برنامه و سازندگان ویدیوهای خبری به‌لحاظ قانونی یا اخلاقی باید در گزارش خبرها  فاقد جهت‌گیری باشند و از اظهارنظر خودداری کنند؛ زیرا آنان که از جنبه‌های افراطی بعضی از مطبوعات که متأسفانه به روزنامه های زرد هم محدود نمی‌شود رنج می‌برند، دانستن این نکته که برتری با منطق است، برایشان تسکین‌دهنده است. ولی مشکلی که شما در مقام یک گزارشگر با آن مواجه هستید این است که چگونه در مسائل بسیار پیچیده و دارای ماهیت سیاسی اکثر اطلاعات را در اختیار مخاطبان قرار دهید و در همان حال از جهت‌گیری به نفع یک جناح خاص اجتناب کنید. یکی از مسائل بغرنج، دیدگاه مقامات رده‌بالا است که که گزارش یا عدم‌گزارش یک خبر را نوعی جهت‌گیری تلقی می‌کنند. سؤال این است که چگونه باید این مهم را انجام داد زیرا نمی‌توان با این فرض که سوگیری را می‌توان در چشمان فرد دارنده خبر مشاهده کرد و یا از گذشته رسم این بوده است که آورنده این پیام را به خاطر خود پیام مقصر بدانند، احساس آرامش کرد.

 جهت‌گیری در مقابل تعادل 
از قدیم این باور وجود داشته است که عدم جهت‌گیری مترادف با تعادل است. مدت‌هاست که این باور منسوخ شده زیرا تعادل همیشه هم کاملاً منصفانه نیست. وسواسِ بیش از حد در دادنِ زمان مساوی به هر دو طرف سیاسی احتمالاً برای هر دو مضر خواهد بود. ممکن است یکی از طرف‌ها بتوانند در نصف آن مدت، همان کارایی را داشته باشد. دادن برابریِ کامل برای آن که دو طرف یکدیگر را خنثی کنند ارزش عملی ندارد و به معلومات مخاطبان می‌افزاید. درباره واژه عدم جهت‌گیری هم گفتنی است که امروز این واژه به عنوان یک نظریه تلقی می‌شود تا یک اصل در روزنامه‌نگاری.

 بی‌طرفی
 یک سری اصول اخلاقی وجود دارد که نمی‌توان در قبال آنها بی‌طرف بود و در عین حال خود را متمدن خواند. حقیقت و دروغ، عدالت و بی عدالتی، آزادی و بردگی از مقوله‌های متضاد هستند. ژورنالیست‌های خوب در قبال نژادپرستی و ظلم بی‌تفاوت نیستند در عین حال ابعاد آن را صادقانه بیان می‌کند انصاف در غیاب غرض‌ورزی گزاره انصاف محسوس‌تر به نظر می‌رسد انصاف حداقل دارای یک وجه مثبت است و آن قابلیت انعطاف‌پذیری است. ممکن است انصاف در یک جا به معنی انجام مصاحبه زنده و نه ضبط‌شده با یک فرد باشد. در جای دیگر انصاف شرح و تفسیر سخنان مصاحبه‌شونده است و سرانجام اینکه در جای دیگری انصاف ممکن است تقاضای مصاحبه با فرد دیگری باشد تا تمام ابعاد قضیه روشن شود.


منبع:

مبانی گزارشگری تلویزیونی، ایور یورک، ترجمه اداره‌کل پژوهش معاونت سیاسی سازمان صداوسیما، انتشارات مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه‌ای سازمان صداوسیما

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 9 =