احمدی نژادی ها به ایرنا فشار آوردند ولی تسلیم نشدم

تهران- ایرنا- جلال فیاضی مدیرعامل اسبق ایرنا و مدیرمسوول اسبق روزنامه قدس در گفت و گو با «پروژه تاریخ شفاهی رسانه های ایران ایرنا » می گوید: دوستانی از تیم رسانه ای آقای احمدی نژاد جلساتی را با من داشتند و اصرار می کردند که ایرنا به عنوان خبرگزاری دولت باید نقش رسانه ای حمایتی در اختلافات دولت با سایرارکان نظام ایفا کند. به هرحال آقای احمدی نژاد با آقای هاشمی رفسنجانی اختلافات جدی داشت .با آقای حداد عادل رئیس مجلس هم به تدریج اختلافاتی بروز کرد. درمجموع رئیس جمهور با بخش هایی از ارکان نظام اختلاف نظرهای جدی داشت . انتظارتیم رسانه ای نهاد ریاست جمهوری این بود که ایرنا هم در این اختلافات بطور جدی وارد شود و یکی از طرف های در گیری باشد . اما من بر این باور بودم که ایرنا به عنوان خبرگزاری نظام نباید نقش تخریبی نسبت به سایر ارکان نظام داشته باشد و نیز وارد مناقشات سیاسی نشود.

ایرنا: از خودتان بگویید. چه شد سراغ روزنامه نگاری آمدید؟

فیاضی: مرحوم پدر بزرگ من خبرنگار بود. در روستایی به نام «هودر» از بخش دستگردان شهرستان«طبس گلشن»مسوول اداره پست همان منطقه بود. منطقه ای که حدود ۸۰ روستا را در برمی گرفت. او از معدود افراد باسواد منطقه هم بود. لذا هم نامه های مردم را می نوشت، هم آنها را پست می کرد و هم وقتی جواب آن نامه ها می رسید برایشان می خواند. به نوعی محل رجوع وسنگ صبور مردم بود. آن موقع نشریه ای به نام «نوای خراسان» منتشر می شد که پدربزرگم خبرنگار آن نشریه بود.

بعد ازپیروزی انقلاب به صدا و سیما رفتم ونویسنده و مجری یک برنامه رادیویی در مورد کتاب و کتابخوانی بودم. سال ۶۶ که از خدمت سربازی برگشتم آیت الله واعظ طبسی گفت : آستان قدس مجوز روزنامه ای محلی به نام «قدس» گرفته است وشما را برای مدیریت آن انتخاب کرده ایم.روزنامه قدس در ۲۸ آذر ۱۳۶۶ منتشر شد. سال ۷۲ یا ۷۳_در زمان وزارت ارشاد آقای میرسلیم_ ایشان بازدیدی از روزنامه قدس داشت. در دفتر یادبود نوشت : به نظر من این روزنامه از کیفیت خوبی برخوردار است و ظرفیت این را دارد که تبدیل به یک روزنامه سراسری شود. همین یادداشت وزیرانگیزه ای برای پیگیری سراسری شدن روزنامه قدس شد.با موافقت هیات نظارت بر مطبوعات، قدس اولین روزنامه محلی بود که مجوز انتشار سراسری گرفت وبصورت همزمان در مشهد وتهران منتشرشد..بعدها روزنامه خراسان هم همزمان در تهران و مشهد منتشرشد.

همین جا خوب است به نکته ای اشاره کنم ،من به تازگی دیدم آقای ناصر آملی سردبیر اسبق روزنامه خراسان در گفت و گو با پروژه تاریخ شفاهی ایرنا عبارتی را به کار برد که دور از انصاف است چون بحث تاریخ شفاهی است باید مطالب منطبق با واقعیت ثبت شود. ایشان گفته است روزنامه قدس آتش تهیه برخورد قضایی با روزنامه خراسان را می ریخت. ایشان با اشاره به مقاله ای در نقد روزنامه خراسان مدعی شد که این مقاله برخورد قضایی و توقیف و بازداشت مدیرمسوول خراسان را در پی داشته است!.

من تعبیر ایشان را قبول ندارم.البته ما جریان اصلاح طلب وحتی اصولگرا و مطبوعات را در روزنامه قدس نقد می کردیم . اما فقط دیدگاهایشان را نقد می کردیم و برخورد تخریبی نداشتیم . ثانیا ما هیچ رابطه ای با قوه قضاییه نداشتیم که مقاله ما پیش درآمد برخورد قضایی با روزنامه یا شخصی باشد. بلکه عکس این صادق بود. یعنی وقتی برخورد قضایی با مطبوعات صورت می گرفت ما ازاین رویه دفاع نمی کردیم و دیدگاه ما درروزنامه این بود که برخورد قضایی با مطبوعات باید آخرین مرحله برخوردباشد. بالاخره دو جریان سیاسی منتقد هم بوده وهستند. روزنامه قدس و خراسان از دو دیدگاه مختلف در حاکمیت پشتیبانی می کردند. بسیار هم یکدیگر را نقد می کردیم اما تخریب خیر! من معتقدم که نقدهای آن دوران بسیار اخلاق مدارتر از الان بود. ما آن موقع تاکید فراوانی داشتیم که نقدها باید بر اساس نگرش ها و اعتقادات باشد، نه دعوا و قصد و غرض شخصی! خیلی متفاوت از آن چه که اکنون شاهد آن هستیم.

ایرنا: آقای واعظ طبسی چقدر در تولید محتوای قدس اعمال نفوذ می کرد؟

فیاضی: ایشان خیلی کم در کار روزنامه و به ویژه محتوای روزنامه دخالت می کرد، البته سیاست های کلی آستان قدس را بیان می کرد ولی دخالت در محتوی مشی مدیریتی ایشان نبود.

می دانید که آقای طبسی با آقای هاشمی رفسنجانی دوستی نزدیکی داشت. یکبار در دولت دوم سازندگی در روزنامه نقدهایی سریالی را نسبت به سیاست های اقتصادی آقای هاشمی منتشر کردیم. خود من هم سلسله سرمقالاتی را با عنوان «عدم تعادل در اجرای سیاست های تعدیل» نوشتم ؛که این تعدیل در برخی جاها از تعادل خارج شده است و برای نمونه تاکید شد که به ضرورت تعادل منطقه ای در توسعه توجه نشده است و رشد یک بخش یا منطقه و غفلت از بخش ها ومناطق دیگر باعث عدم تعادل و نابرابری می شود. پیامد این نقدها،روزی درحاشیه جلسه مجمع تشخیص مصلحت نظام آقای هاشمی رییس جمهور وقت برای انتشار چنین مقالاتی در قدس به آقای طبسی گلایه کرده بودند. ولی آقای طبسی حتی این گلایه را هم بعدها بطوری که تاثیری در نقدها نداشت به من منتقل کردند.

البته بعدها که فرزندان آِیت الله طبسی مسوولیت گرفتند اختلافاتی بین من وبعضی از آنها ایجاد شد که در نهایت تصمیم به تغییر مدیرمسوول قدس گرفته شد و من از آنجا رفتم.  اما اگر مدیریت آستان را یک هرم در نظر بگیریم هر چه از راس به کف این هرم پایین می آمدیم دخالت ها در کار روزنامه بیشتر می شد. اما ما سعی می کردیم کمترین تاثیر پذیری را از این دخالت ها داشته باشیم البته مواردی هم اجتناب ناپذیر بود. ما تلاش می کردیم روزنامه بولتن آستان قدس نباشد. بلکه بیشتر روی مسائل ملی و استانی تمرکز می کردیم .البته پس از مسئولیت گرفتن یکی از فرزندان آیت الله طبسی دخالت هایی از سوی وی وجود داشت که همین مسئله موجب اختلافاتی گردید.

از زمان آقای کرباسچی شهرداری های کشور وارد فعالیت های فرهنگی شده بودند. به طور مشخص شهرداری تهران فرهنگسراهای متعددی تاسیس کرد. این رویه با تاخیر در استان ها هم رایج شد.شهرداری مشهد نیز فعالیت های فرهنگی خود را گسترش داد. شهرداری مشهد همچنین هفته نامه ای به نام «شهرآرا» داشت که به سبب سوابق رسانه ای ، مدیر مسئول این نشریه هم شدم که بعدها وپس از پایان مسئولیتم در ایرنا –که در ادامه گفت وگو به آن خواهیم پرداخت-این هفته نامه را به روزنامه تبدیل کردیم وروزنامه دیگری نیز در مشهد با مدیریت بنده تاسیس شد.

آقای واعظ طبسی خیلی کم در کار روزنامه و به ویژه محتوای روزنامه دخالت می کرد، البته سیاست های کلی آستان قدس را بیان می کرد ولی دخالت در محتوی مشی مدیریتی ایشان نبود.

ایرنا: تیراژ قدس چقدر بود؟

فیاضی: از یکهزار نسخه در روز شروع کردیم . سال ۸۲ که آن را تحویل دادم شمارگان به ۵۵ هزار رسیده بود.

ایرنا: نحوه پوشش اخبارتان چگونه بود؟ مثلا درباره درگیری های شهری مشهد در سال ۷۱؟

فیاضی: در مورد پوشش اخبار ما در مشهد وهمه استان ها خبرنگارداشتیم که برخی از آنها خبر نگاران بسیار زبده ای بودند همچنین از تلکس ( خروجی ) ایرنا وپس از آن با تاسیس خبرگزاری های دیگر از اخبار آنها هم استفاده می کردیم .در پوشش خبرحوادث ودرگیری های ۹ خرداد ۷۱ نیز قدس حضور فعالی داشت. تحلیل های بسیار زیادی هم درباره آن حادثه منتشر کردیم. حتی تیم هایی که از برخی نهادهای مسئول برای رسیدگی به موضوع به مشهد آمده بودند تا مستنداتی را فراهم کنند یکی از منابعشان آرشیو روزنامه قدس بود.

این واقعه از ساخت و ساز درحاشیه شهر شروع شد. حاشیه نشینی همیشه یکی از مشکلات اصلی شهرمشهد بوده است. همین الان هم شهر مشهد با جمعیت حدود یک میلیون ودویست هزار نفری ساکن در حاشیه شهر در کشوررتبه اول را دارد. یکی از معضلات حاشیه نشینی نبود ایمنی و استاندارد در ساخت و ساز است.

براساس قانون اگر کسی خانه ای ولو غیرقانونی بسازد و در آن ساکن شود دیگر تخریب آن بسیار دشوار است. خبرنگاران ما آن سالها گزارش هایی را برای ما می آوردند که عده ای ساخت خانه ای را از غروب شروع می کردند وبا طلوع آفتاب در آن ساکن می شدند!.

خانه ای که این طور ساخته شود مسلم است در برابر یک زلزله با ریشتر کم هم تخریب می شود و فاجعه می آفریند. کوچه های برخی از این مناطق حاشیه نشین تنگ و معمولا یک متر عرض دارند. طوری که اگر اتفاقی بیفتد آمبولانس و ماشین آتش نشانی هم نمی تواند وارد آن کوچه ها شود. خانه ها هم همه کوچک وحدود ۵۰ متر هستند ومعمولا خانواده ها هم پر تعداد درآن زندگی می کنند.

قضیه ازدرگیری با ماموران شهرداری در حاشیه شهرشروع شدودرادامه آن به حمله به ساختمان های اداری و بانک ها و.... انجامید.

ایرنا: سراسری شدن قدس چه تاثیری بر این موسسه داشت؟

فیاضی: وقتی روزنامه سراسری شد حضور قدس در سطح ملی موثرتر شد. یعنی گزارش ها و تحلیل هایی که منتشر می کردیم نسبتا اثرگذار بود. اما این باعث نشد بخش استانی خود راتضعیف کنیم. بلکه با حفظ کیفیت این قسمت؛ محتوای مربوط به بخش کشوری خود را تقویت کردیم. علاوه بر سردبیری در مشهد، سردبیر و شورای سردبیری در تهران داشتیم که محتوای ملی روزنامه را سیاستگذاری و برنامه ریزی می کردند. پس از سراسری شدن روزنامه قدس و برای ارتقا کیفی آن یک شورای سردبیری در تهران تشکیل دادیم که چهره هایی چون حسین انتظامی، محمدرضا زائری ، دکتر احمد مجتهد ، یوسف غروی قوچانی و رضا مقدسی اعضای این شورا بودند وهمه آنها هم در قدس می نوشتند. شمارگان قدس پس از سراسری شدن افزایش وبه۵۵ هزار نسخه در سال ۸۱ رسید. در حالی که تیراژ ما قبل از سراسری شدن قدس حدود ۲۳ هزار نسخه در روز بود. البته همه این افزایش تیراژ مربوط به کل کشورنبود، بلکه بخش زیادی ازآن ناشی از ازدیاد تقاضای محلی برای روزنامه قدس بود. تقریبا در همه استان ها نمایندگی ایجاد کردیم. شورای سردبیری قدس در تهران هم بسیار فعال بود.

ایرنا: علت خروجتان از قدس چه بود؟

فیاضی: من فکر می کنم اختلاف من و یکی از فرزندان آقای طبسی در این تغییر موثر بود. شاید هم دلایل دیگری داشت که حداقل من از آن مطلع نیستم. مثلا ممکن است طولانی شدن دوره مدیریتی بنده در قدس -۱۶ سال- ضرورت چنین تغییری را ایجاب کرده بود. جلال فیاضی مدیرعامل اسبق ایرنا در بخش دوم و پایانی گفت و گو با «پروژه تاریخ شفاهی ایرنا» به اختلافات خود با تیم رسانه ای محمود احمدی نژاد اشاره می کند.

ایرنا: چطور شد وارد ایرنا شدید؟

فیاضی: با توجه به شناختی که اقای صفار هرندی-وزیر وقت فرهنگ وارشاد اسلامی -از بنده داشتند ایشان از من برای پذیرش مسئولیت ایرنا دعوت کرد.مهرماه ۸۵ به عنوان مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی –ایرنا- معرفی شدم واز مشهد به تهران آمدم.

ایرنا: آقای صفار انتظارات خود را از شما بیان نکرد؟

فیاضی: افطار میهمان ایشان بودم در دفتر کار قدری درباره ایرنا صحبت کرد وتوافق حاصل شد .البته وارد جزئیات نشد اما تاکید ایشان بر ارتقا کیفی ایرنا وافزایش تاثیرگذاری خبرگزاری رسمی کشور بر فضای رسانه ای بود. چون من در مقعطی مسئولیت پذیرفتم که ایرنا دچار افت چشمگیری شده بود؛ چه از نظر محتوی چه از نظر فنی.

رقبایی مانند ایسنا و فارس هم وارد میدان شده بودند و جایگاه یگانه ایرنا در بین رسانه ها نزول کرده بود.

ایرنا: پس وزیر وقت ارشاد انتظارات سیاسی خاصی را طرح نکرد؟

فیاضی: خیر. چون ما از نظر سیاسی فکر واندیشه همدیگر را می شناختیم. خواسته های سیاسی یک سال بعد از حضور من در ایرنا مطرح شد. آن هم نه توسط آقای صفارهرندی بلکه به واسطه افرادی دیگر که در ادامه توضیح خواهم داد.

ایرنا: اقداماتتان در ایرنا چه بود؟

فیاضی: بنای من بر این بود که اولاتغییرات مدیریتی ونیروی انسانی ایرنا حداقلی باشد. ثانیا با اتکا به بدنه موجود ایرنا انجام شود وکمتر از خارج ایرنا افراد برای تصدی مدیریت ها دعوت شوند. در مجموع فقط سه مدیر از خارج از ایرنا به همراه من به خبرگزاری آمدند.

 ایرنا: انتصابات شما این شائبه را ایجاد کرده بود که انتخاب هایتان فقط از دایره یک جناح خاص صورت می گیرد؟ به طور مشخص فقط از بسیجیان ایرنا استفاده می کردید؟

فیاضی: ابتدای کار این طور بود. برخی دوستان از بسیجیان سازمان مسوولیت گرفتند، اما همکاری آنها خیلی کوتاه بود و بعد از زمان کمی اغلبشان تغییر کردند. زمان همکاری آنها مختصر بود. احساس کردم باید از مدیرانی با توانمندی بیشتر بهره ببرم. البته کسی سفارش این اشخاص (بسیجیان) را به من نکرد. با وزارت ارشاد ارتباط داشتند و دوستان ارشادی هم آنها را می شناختند .

ایرنا: بخش فنی سازمان چه تغییری کرد؟

فیاضی: یکی از بخش هایی که نیاز به تحول داشت حوزه فنی بود. بحث تغییر سامانه جامع خبر ایرنا بسیار جدی بود. سامانه خبر ایرنا آن موقع هنوز بر پایه سیستم عامل داس بود که تقریبا منسوخ شده بود. فارس و ایسنا دو رقیب اصلی ایرنا تحت وب بودند. یکی از عقب ماندگی های مهم ایرنا همین بود. سرورهای ایرنا هم در کانادا بودند. ازدوستان خواستم که سرعت بیشتری به کار بدهند. ۶ ماه بیشتر طول نکشید که سرورهای ما از کانادا به ایران منتقل شدند. افتتاحیه آن هم در روز خبرنگار برگزار شد. آقای احمدی نژاد هم به ایرنا آمد و این سامانه را افتتاح کرد. سامانه جامع ایرنا و سایت جدید ایرنا هم بر پایه وب طراحی شد و در روز تودیع من بهره برداری و رونمایی شد. سعی کردم مقداری فضای خبررسانی را بازتر کنم. البته این بعدها مقداری گرفتاری برای ما ایجاد کرد. 

ایرنا: با دولت مستقر به مشکلی هم برخوردید؟

فیاضی: دوستانی از تیم رسانه ای آقای احمدی نژاد جلساتی را با من داشتند و اصرار می کردند که ایرنا به عنوان خبرگزاری دولت باید نقش رسانه ای حمایتی در اختلافات دولت با سایرارکان نظام ایفا کند. به هرحال آقای احمدی نژاد با آقای هاشمی رفسنجانی اختلافات جدی داشت .با آقای حداد عادل رئیس مجلس هم به تدریج اختلافاتی بروز کرد. درمجموع رئیس جمهور با بخش هایی از ارکان نظام اختلاف نظرهای جدی داشت . انتظارتیم رسانه ای نهاد ریاست جمهوری این بود که ایرنا هم در این اختلافات بطور جدی وارد شود و یکی از طرف های در گیری باشد . اما من بر این باور بودم که ایرنا به عنوان خبر گزاری نظام نباید نقش تخریبی نسبت به سایر ارکان نظام داشته باشد و نیز وارد مناقشات سیاسی نشود.

ایرنا: استدلال شما چه بود؟

فیاضی: استدلال من این بود که این کار زیبنده خبرگزاری جمهوری اسلامی نیست. رهبر انقلاب در تنها دیداری که با مدیرعامل وکارکنان ایرنا داشتند، خبرگزاری جمهوری اسلامی را در مسائل داخلی نبض نظام و در عرصه خارجی دست بزن نظام توصیف کرده بودند. بنابراین من تاکید داشتم که ایرنا خبرگزاری نظام است و نباید با بخش های دیگر نظام مانند مجلس و مجمع تشخیص مصلحت درگیر شود و به صلاح نیست چنین اختلافاتی درخروجی خبرگزاری جمهوری اسلامی نمود پیدا کند. این نقطه آغاز اختلاف من با یاران آقای رییس جمهور بود.

ایرنا: سایر اختلافاتتان با این تیم چه بود؟

فیاضی: آنها معتقد بودند ایرنا نباید هیچ نقدی را متوجه دولت کند. من اصلا این را قبول نداشتم. یادم هست در بخش اخبار ویژه خبرگزاری مطلبی درباره تعرفه موبایل نوشته شده بود که مضمون آن این بود که نمی شود هم از تولید داخلی تلفن همراه صحبت کرد هم تعرفه واردات آن را پایین نگه داشت. آقایان این خبر را به آقای احمدی نژاد رسانده بودند ولی نگفته بودند که محرمانه و ویژه منتشر شده بود و روی خروجی عادی خبرگزاری ایرنا قرار نگرفته است. آقای احمدی نژاد هم فکر کرده بود مطلب در سطح عمومی منتشر شده است. بولتنی از مجموع اخبار ایرنا - خروجی مطبوعاتی وخروجی ویژه- برای رئیس جمهور تهیه کرده بودند تا القا کنند ایرنا منویات دولت را پیگیری نمی کند.

ایرنا: این بولتن را چه کسی به آقای احمدی نژاد داده بود؟

فیاضی: من دقیقا مطلع نشدم اما رئیس جمهور بولتن را جهت بررسی به آقای وزیر ارجاع داده بود. آقای صفار با من جلسه ای گذاشت و اتفاقا گفت خوب است که در ایرنا چنین نقدهایی به دولت مطرح شود . البته توضیح داده شد که بخش زیادی از مطالب مربوط به خروجی ویژه است.

وقتی که لایحه بودجه از دولت به مجلس رفت تازه آقای جوانفکر باخبر شده بود که بودجه ایرنا در دولت افزایش یافته است. ناراحت شد و مصاحبه ای تند علیه ایرنا کرد، که رسانه ای که نتوانسته منویات دولت را برآورده کند نباید بودجه اش افزایش ۳۲ درصدی داشته باشد. من تا این مصاحبه را دیدم به معاون خبر گفتم این مصاحبه را تیتر یک ایرنا کند تا کاملا دیده شود. همان روز با آقای صادق محصولی در نهاد ریاست جمهوری جلسه داشتم. آقای محصولی گفت فکر کنم این مصاحبه جوانفکر باعث شود مجلس بودجه شما بیشتر از این اضافه کند.همین طور هم شد. درآن سال مدیران از حضور در مجلس برای رایزنی افزایش بودجه منع شده بودند ولی من فکر می کنم همین مصاحبه و شاید هم عوامل دیگری موجب شد ۵ درصد هم مجلس بودجه ایرنا را افزایش داد.

ایرنا: بودجه ایرنا هم در دوره شما تغییراتی داشت؟

فیاضی: بودجه ایرنا در دوسال آخر دوره اصلاحات و سال اول ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد تقریبا هیچ افزایشی نداشت. حتی در یکی از این سال ها حدود یک درصد کاهش یافته بود. این بودجه کم سبب بروز مشکلاتی جدی در ایرنا شده بود. چون من مهرماه ۸۵سرکار آمده بودم و بودجه سال ۸۶ بسته شده بود دیگر کاری از دست من برنمی آمد. برای همین وقتم را روی بودجه ۸۷ گذاشتم. با رایزنی هایی که انجام شد بودجه ۸۷ حدود۳۲ درصد افزایش پیدا کرد. مدت ها بود حقوق خبرنگاران خارج کشور به دلیل ارزی بودن پرداخت نشده بود. افزایش حقوق همکاران متوقف و یا به کندی پیش می رفت. حدود ۱۳۰ خبرنگار حق التالیفی فاقد بیمه با ایرنا همکاری می کردند. که طی توافقی با آقای ملکیان معاون وقت مطبوعاتی توافق کردیم واخذ سهمیه از صندوق هنر هنرمندان، نویسندگان وروزنامه نگاران – آنها بیمه شدند، بخش عمده ای از حقوق همکاران در خارج از کشور پرداخت شد و حقوق همکاران نیز افزایش نسبی یافت.

ایرنا: اما گویی بودجه ایرنا ۳۷ درصد بیشتر شده بود؟

فیاضی: بله. ۳۲ درصد در دولت اضافه شد. وقتی که لایحه بودجه از دولت به مجلس رفت تازه آقای جوانفکر باخبر شده بود که بودجه ایرنا در دولت افزایش یافته است. ناراحت شد و مصاحبه ای تند علیه ایرنا کرد، که رسانه ای که نتوانسته منویات دولت را برآورده کند نباید بودجه اش افزایش ۳۲ درصدی داشته باشد. من تا این مصاحبه را دیدم به معاون خبر گفتم این مصاحبه را تیتر یک ایرنا کند تا کاملا دیده شود. همان روز با آقای صادق محصولی در نهاد ریاست جمهوری جلسه داشتم. آقای محصولی گفت فکر کنم این مصاحبه جوانفکر باعث شود مجلس بودجه شما بیشتر از این اضافه کند.همین طور هم شد. درآن سال مدیران از حضور در مجلس برای رایزنی افزایش بودجه منع شده بودند ولی من فکر می کنم همین مصاحبه و شاید هم عوامل دیگری موجب شد ۵ درصد هم مجلس بودجه ایرنا را افزایش داد.

ایرنا: چرا آقای جوانفکر چنین مصاحبه ای کرده بود؟

فیاضی: من از نیت ایشان اطلاعی ندارم. ولی همچنان که پیش ازاین گفتم انتظارات تیم رسانه ای از ایرنا برآورده نشده بود.

ایرنا: آقای احمدی نژاد هم مستقیما گله ای از شما کرد؟

فیاضی: خودشان به طور مستقیم نه. اینکه خود آقای احمدی نژاد صراحتا در جایی علیه ایرنا موضع گرفته باشد را من ندیدم. ولی تیم رسانه ای ایشان مکرر به ما می گفتند که اینجا خبرگزاری دولت است و باید به نفع دولت در اختلاف نظرها موضع گیری کند.

ایرنا: در تقابلی که بین ریاست جمهوری و ایرنا ایجاد شده بود آقای صفار چه موضعی داشت؟

فیاضی: موضع آقای صفار حمایت از ایرنا بود. حتی در حاشیه بولتنی که به آن اشاره شد آقای وزیر از عملکرد ایرنا به طور نسبی دفاع کرد.

ایرنا: در دوره مدیریت شما هشتمین انتخابات مجلس برگزار شد. موضع ما چه بود؟ آیا به نفع دولت تبلیغ می کردید؟

فیاضی: سیاست ما تمرکز بر اطلاع رسانی بی طرفانه و پرهیز از اقدامات جانبدارانه بود. من تاکید داشتم با چهره های هر دو جریان گفت و گو شود. بعدها همین موضوع هم دستاویز بولتن سازان شد. مصاحبه با اصلاح طلبان را در بولتن قرار داده بودند و گفته بودند ایرنا با طرفداران احمدی نژاد مصاحبه نکرده ولی با اصلاح طلبان گفت و گو کرده است. در حالی که سیاست ما این بود که اگر ایرنا بخواهد عقب ماندگی رسانه ای خود را جبران کند باید فضا را باز کند و به صورت جناحی با مسائل برخورد نکند. ولی تیم مشاوران رسانه ای دولت این را قبول نداشتند. 

ایرنا: گویی اواخر کارتان در ایرنا در روند دیدارهای شما با آقای صفارهرندی هم اختلالاتی ایجاد شده بود؟

فیاضی: شاید در سه چهارماه آخر میزان دیدارهای من و آقای وزیر قدری کاهش یافته بود. زمستان ۸۷ حملات علیه من به اوج خود رسید. سعی می کردند هر روز به عناوین مختلف در داخل وزارت ارشاد و ایرنا و سطح رسانه ها به این شایعه دامن بزنند که فیاضی رفتنی است.

ایرنا: این شایعات از کجا هدایت می شد؟

فیاضی: بنظرم بیشتر از طرف تیم رسانه ای نهاد ریاست جمهوری. البته شنیدم عده ای در داخل ایرنا هم در این زمینه دخیل بودند ولی برایم ثابت نشد. به هر حال در ایرنا هم مخالفانی پیدا کرده بودم.

به آقای صفار هرندی گفتم: می دانم برای تغییر من تحت فشارهستید. این استعفا نامه بدون تاریخ من خدمت شما. نمی خواهم یک روز صبح که از خواب بیدار شدم بگویند امروز نمی خواهد ایرنا بروی و جانشین شما معرفی شده است.

ایرنا: شنیدیم سال ۸۶ شما قرار بوده دیداری با آقای صفارهرندی داشته باشید، ولی عده ای از خود ایرنا نزد وزیر رفته و علیه شما حرف زده بودند و وزیر ملاقات با شما را منتفی کرده بود؟

فیاضی: نه من بخاطر نمی آورم . بعید می دانم دیداری برنامه ریزی شده لغو شده باشد.مشی آقای صفار چنین نبود. البته زمستان ۸۶ بولتن سازی و فضاسازی علیه من قوت گرفته بود. من ۱۵ فروردین ۸۷استعفانامه ای بدون تاریخ نوشتم و آن را در هفته سوم فرودین طی ملاقاتی که با آقای صفارهرندی داشتم تقدیم ایشان کردم.

به آقای صفار گفتم: می دانم برای تغییر من تحت فشارهستید. این استعفا نامه بدون تاریخ من خدمت شما. نمی خواهم یک روز صبح که از خواب بیدار شدم بگویند امروز نمی خواهد ایرنا بروی و جانشین شما معرفی شده است. چنین اتفاقی که پس از رفتن من از ایرنا برای آقای اشتهاردی مدیرعامل روزنامه ایران رخ داد.

ایرنا: چه اتفاقی؟

فیاضی: یک روز صبح پس از اطلاع از تغییر آقای اشتهاردی از طریق رسانه ها به ایشان زنگ زدم و سوال کردم کجایی؟  پاسخ داد: من در دفترکارم جلوی سیستم نشسته ام و خبر برکناری خود از روزنامه ایران را از سایت ایرنا می خوانم!

ایرنا: سرانجام چه شد؟

فیاضی: فکر می کنم ۲۳ اردیبهشت ماه همان سال وهمزمان با برگزاری نمایشگاه کتاب آقای صفار مرا به جلسه ای دعوت کردند. دراین دیدار که در پاویون نمایشگاه برگزار شد، ایشان به من گفتند من ناگزیر به تغییر شما شده ام و فشارها بسیار زیاد شده است.

ایرنا: چه تغییراتی را در فضای خبری ایرنا نسبت به دوره آقای خادم المله مدیر عامل پیشین به وجود آوردید؟

فیاضی: نخست اینکه به مناقشات سیاسی ارکان نظام و جریان های سیاسی را دامن نزدیم. چالش های بین ارکان نظام را بزرگ نمایی نمی کردیم وسعی می کردیم به نفع هیچ کدام از ارکان یا جریان ها سوگیری نکنیم. اهل جریان سازی و سوار شدن بر این چالش ها هم نبودیم. مثلا در نامه نگاری هایی که بین آقایان احمدی نژاد و حدادعادل به عنوان روسای قوه مجریه و مقننه به وقوع پیوست فقط به اطلاع رسانی بسنده کردیم. اجازه ندادم کسی در ایرنا مصاحبه و تفسیر و تحلیلی علیه آقای حدادعادل بنویسد. بنابراین فضای خبری در این دوره بازتر، بیطرفانه تر و منتقدانه تر بود. البته در کار اطلاع رسانی همه امور نسبی است و دوره مدیریت بنده هم دارای نقایص زیادی است.

ایرنا: در مورد اصلاح طلبان چه؟

فیاضی: خاطرم هست در جریانات سال ۷۸ که ایرنا به سمت اصلاح طلبان گرایش یافت. به همین خاطر واکنش های تندی هم متوجه ایرنا شد که چرا یک سویه عمل می کند. این تجربه همواره فراروی من بود بنابراین معاون خبر تاکید می کردم که در هیچ حادثه ای به نفع یا علیع یک جریان سیاسی خاص ورود پیدا نکنیم. یعنی هر اتفاقی که در جامعه می افتد ایرنا نگاهش حرفه ای و در جهت انعکاس بی طرفانه خبر باشد نه سوگیری به نفع یا علیه یک جریان سیاسی.

ایرنا: در انتخابات مجلس هشتم به زعم خود چقدر بی طرف بودید؟

فیاضی: به نظرم نسبت به دوره های قبل خیلی بی طرفانه تر عمل کردیم. سعی کردیم ایرنا پایگاه یک حزب خاص نباشد. البته قضاوت دراین مورد با مردم و البته با صاحبنظران است.

ایرنا: این بی طرفی ادعای شما بوده یا واقعا اگر تحقیق و بررسی شود چنین چیزی اثبات می شود؟

فیاضی: سیاست من بی طرفی بود و سعی کردم کاری کنم که این سیاست بر ایرنا حاکم باشد. اما این که در عمل چنین بی طرفی به طور کامل اتفاق افتاده باشد نیاز به بررسی دارد.

 ایرنا: چند درصد از خبرهایتان ویژه و محرمانه بود؟ اصلا موافقید بخشی از اخبار در خروجی ویژه قرار گیرد؟ با توجه به این فرمایش رهبری که مردم در هیچ چیز نامحرم نیستند مگر اسرار نظامی و امنیتی؟ همین طور با در نظر گرفتن تحولات فضای مجازی؟

فیاضی: به هرحال همین موارد اسرار نظامی و امنیتی وجود خروجی ویژه خبرگراری رسمی کشور را ایجاب می کند. اما فکر می کنم خروجی ویژه فعلی ایرنا با دوره ای که ما بودیم فرق اساسی دارد. الان خروجی ویژه ایرنا با نگاه اصلاح آلودگی های اطلاعاتی در فضای مجازی شاید لازم باشد. منظور از آلودگی اطلاعاتی اخبار غیرموثق و دروغی است که در کانال های بدون هویت شبکه های اجتماعی منتشر می شود. چون درصد اخبار نادرست در شبکه های اجتماعی بسیار بالاست. همین طورمیزان بد اخلاقی سیاسی در رقابت های سیاسی رشد وحشتناکی داشته است !

فضای سیاسی کشور سال به سال از نظر اخلاق سیاسی در رقابت های سیاسی روند نزوبی داشته و بد و بدتر شده ایم. سال های اول انقلاب بالاخره افراد رعایت آبروی یکدیگر را می کردند. الان متاسفانه دیگر هیچ خط قرمز اخلاقی در رقابت های سیاسی رعایت نمی شود. بولتن و خروجی ویژه تنها با این ملاحظه امروز قابل توجیه است.

تاکید من این بود که اخبار ویژه بیشتر مربوط به مسائل امنیتی و سوءمدیریت ها باشد. مثلا اگر تجمعی در رابطه با سوءمدیریت مسوولی پیش می آمد ما آن را در خروجی ویژه برای مقامات ارسال می کردیم. تا اصلاحاتی در مدیریت صورت گیرد. اما یکی از آفت های این بولتن های محرمانه خط دهی به مخاطب توسط جریان های سیاسی تهیه کننده بولتن است. اسم این را می توان بولتن سازی گذاشت نه بولتن نویسی. الان خبر ویژه مجموعه ای است که می تواند خبرهای نادرست را اصلاح کند تا مسوولین ذهنیت واقع گرایانه ای نسبت به مسائل پیدا کنند. البته مسوولین باید مراقب بولتن هایی باشند که برای جهت دهی سیاسی در اختیار آنها گذاشته می شود.

ایرنا: شکایتی از شما در زمان مدیریتتان صورت گرفت؟

فیاضی: فکر نکنم. بیشترین شکایت من زمان قدس بود. در ایرنا فکر کنم یک مورد بود که مرتضوی مرا خواست و قضیه به دادگاه کشیده نشد.اما در دوره مسئولیت روزنامه قدس من حدود ۴۰ شکایت مطبوعاتی داشتم که همه آنها به لطف خدا وبا دفاع مستند منجر به برائت شد.

یکی از آفت های این بولتن های محرمانه خط دهی به مخاطب توسط جریان های سیاسی تهیه کننده بولتن است. اسم این را می توان بولتن سازی گذاشت نه بولتن نویسی. الان خبر ویژه مجموعه ای است که می تواند خبرهای نادرست را اصلاح کند تا مسوولین ذهنیت واقع گرایانه ای نسبت به مسائل پیدا کنند. البته مسوولین باید مراقب بولتن هایی باشند که برای جهت دهی سیاسی در اختیار آنها گذاشته می شود.

ایرنا: آقای بهداد مدیر عامل ایرنا پس از شما با جناب عالی جلسه ای نگذاشت؟

فیاضی: خیر. ولی یک نکته ای را من در پایان کارم به ایشان و آقای جوانفکردر مورد جوان سازی ایرنا واستفاده از تجربیات نیروهای باتجربه برای نیروسازی توصیه کردم.

ایرنا: ارتباطتان با روزنامه ایران چطور بود؟چون آقای اشتهاردی هم جزو همان تیم رسانه ای آقای احمدی نژاد بود که شما با آن به مشکل برخورده بودید؟

فیاضی: من در انتخاب آقای اشتهاردی نقشی نداشتم ولی آمدن ایشان را تایید می کردم. چون ایشان کار رسانه ای خودرا با قدس شروع کرد و من ایشان را می شناختم. بعدها وارد تیم رسانه ای آقای احمدی نژاد شد. من هیچ نقشی در روزنامه ایران نداشتم حتی درباره صفحه اول این روزنامه. نه من از آنها می خواستم با من هماهنگ کنند، نه آنها تمایلی نشان می دادند.

ایرنا: یعنی مشی سیاسی ایران با شما نمی خواند؟

فیاضی: من انتقاداتی به مشی سیاسی ایران داشتم اما ورود پیدا نمی کردم.

ایرنا: تلاشی برای تغییر آقای اشتهاردی انجام ندادید؟

فیاضی: خیر.

ایرنا: اگر در ایرنا می ماندید آیا می توانستید نقشی که در سال ۸۸ از ایرنا انتظار می رفت را اجرا کنید؟

فیاضی: خیر. تردیدی ندارم قادر نبودم آن چیزی را که تیم رسانه ای دولت از من می خواهند عملی کنم. چون من اختلافات جدی با این تیم داشتم. من قطعا مدیرمطلوبی برای انتخابات دور بعد آقای احمدی نژاد نبودم. آنها در مسائل کم اهمیت تر هم با من مشکل داشتند.

ایرنا: در حوزه نیروی انسانی چه برنامه هایی را در ایرنا پیگیری کردید؟

فیاضی: بعد از چند ماه حضور در ایرنا به این نتیجه رسیدم که ایرنا بایستی تعدادی نیروی جوان را جذب کند. چون بچه های باسابقه ایرنا کم کم بازنشسته می شدند. هدف من این بود نیروهای جوان کنار این نیروهای زبده و باتجربه و در حال بازنشستگی قرار بگیرند و پخته شوند تا سرمایه انسانی ایرنا محفوظ بماند. بر این اساس نامه ای به احمدی نژاد نوشتم و در آن درخواست کردم مجوز ۱۲۰ پست خبرنگاری را به ایرنا بدهند. حضوری نزد ایشان رفتم. برایشان توضیح دادم. چون سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور هنوز منحل نشده بود ایشان در حاشیه نامه خطاب به آقای برقعی رییس وقت این سازمان نوشت: آقای برقعی بسیارلازم و ضروری است؛ سریعا اقدام فرمایید.

من با خوشحالی این نامه را به جریان انداختم ولی علیرغم دستور صریح و فوری رییس جمهور پیگیری ها به نتیجه نرسید و جذب این ۱۲۰ نفر عملی نشد.

ایرنا: بعد از اینکه از ایرنا رفتید تولیدات خبری آن را پیگیری می کردید؟

فیاضی: خیلی کم. به شهرآرا رفتم و به شدت آن جا وقت می گذاشتم ودومین روزنامه شهر مشهد پس از انقلاب را تاسیس کردم. از نظر حرفه ای هم مشی من این است که وقتی از سازمانی می روم تحولات آن جا را خیلی کم دنبال می کنم. برای اینکه این برداشت ایجاد نشود که فیاضی دارد کار ما را رصد می کند و یا در امور سازمان دخالت غیرمستقیم دارد. در مورد قدس هم همین طور بود. بنابراین تحولات داخلی و خارجی ایرنا در دوره مدیرعامل جدید آقای بهداد را خیلی کم پیگیری می کردم. در پایان از شما و همکارانتان تشکر می کنم و همچنان که قبلا گفته ام بزرگترین سرمایه ایرنا نیروی انسانی زبده، حرفه ای و توانمند این خبرگزاری است و دولت ها باید برای انتقال تجربیات این نیروهای توانمند به جوانان برنامه داشته باشند تا ایرنا همیشه پویا، توانمند وحرفه ای بماند. موفق باشید.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 0 =